Vijf veel vertelde mythes rondom Tata Steel
Al jaren vinden er achter de schermen gesprekken plaats over maatwerkafspraken om het Indiase staalbedrijf Tata Steel in IJmuiden te behouden. Wij maken ons grote zorgen over het feit dat deze gesprekken op basis van onjuiste feiten gevoerd worden.
Verkeerde uitwerking van de maatwerkafspraken kunnen tot hoge kosten leiden voor de Nederlandse burgers: niet alleen financieel-economisch, maar ook op het gebied van gezondheid.
In het debat komen steeds dezelfde vijf argumenten alsmaar terug. Argumenten vóór het behoud van Tata Steel die aantoonbaar onjuist zijn. Deze mythes en hun ontkrachting vatten we voor u hieronder samen.
Mythe 1: Tata Steel is belangrijk voor de strategische autonomie van Nederland
Tata Steel gaat staal maken uit ijzererts met behulp van aardgas. IJzererts en aardgas komen uit het buitenland. We zullen dus niet autonoom zijn. De fabrieken maken vooral staal voor auto’s, de bouw en blikjes. Ze maken daar geen windturbines en ook geen oorlogsmaterieel (tenzij u koplampen voor Jeeps als zodanig wilt beschouwen). Er zijn nog vele kleine innovatieve projectjes, maar er staan geen grote investeringen gepland om de staalfabriek wezenlijk te veranderen om een andere markt te bedienen.
Mythe 2: Tata Steel is onmisbaar voor de economie
Voor elke Tata-werknemer zijn in de regio zo’n 5 tot 20 banen beschikbaar. De arbeidsmarkt staat te springen om het veelal technische personeel van Tata. Verder maakt Tata Steel Nederland op papier weinig tot geen winst en betaalt dus weinig winstbelasting. Wel profiteert het bedrijf tot op heden van heel veel gratis uitstootrechten, bijna gratis gebruik van zoet- en zeewater en vele fiscale voordelen.
Mythe 3: Staalproductie in het buitenland is viezer en een verplaatsing van het probleem
De Tata Steel fabrieken zijn sterk verouderd (veel installaties uit 1923, met onderhoud in de jaren ’70). Nieuwe staalfabrieken in het Midden-Oosten en Noord-Afrika draaien op schone(re) energie en met veel modernere fabrieken waardoor er minder gevaarlijke stoffen lekken en minder uitstoot is van o.a. stikstof, CO₂ en zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Zij kunnen halffabricaten leveren tegen lagere kosten, vanwege lagere energieprijzen. Autonoom waren we toch al niet.
Mythe 4: Het Groen Staal Plan van Tata
Het plan waar Tata over onderhandelt in de maatwerkafspraken, is zeker tot 2040 niet groen. Tata Steel vindt waterstof te duur. Pas bij €2 per kilo gaan ze van aardgas over op waterstof. De huidige kiloprijs ligt rond de 8-14 euro en zal hier naar verwachting de eerste vijftien jaar zeker niet richting de 2 euro gaan. De tussenoplossing met (vloeibaar) aardgas die Tata voorstelt, is – als dit uit de VS afkomstig is – per saldo niet veel schoner dan steenkool: het productieproces en transport van (vloeibaar) aardgas is inefficiënt en ernstig vervuilend. Als Tata 40% van haar fabriek verandert, zoals gepland rond 2030, dan heeft zij 100.000 kuub aardgas per uur nodig!
Mythe 5: De 12 miljard van Hans & Frans
In een presentatie van economen Hans Wijers en Frans Blom werd ‘per ongeluk’ een slide getoond met een raming van de saneringskosten voor het terrein van Tata, mocht men ooit stoppen. Twaalf miljard was het bedrag. Dit bedrag is een eigen leven gaan leiden. Verschillende experts die zijn geraadpleegd en vergelijkingen met andere zeer vervuilde terreinen, leiden tot een kostenschatting tussen de 1 en maximaal 4 miljard, afhankelijk van het beoogde gebruik van het terrein.
Als de rook
om de IJmond
is verdwenen
Wat als Tata Steel IJmuiden stopt? Wat gebeurt er dan met het terrein? Welke mogelijkheden zijn er?
En waarom is het niet onrealistisch dat Tata uit de IJmond zou vertrekken? Je leest het in het uitgebreide rapport.